تحقیر بدترین رفتار در میان این چهار سوارکار است. این رفتار، پیش‌بینی‌کننده شماره یک طلاق است، اما می‌توان بر آن غلبه کرد.
تحقیر بدترین رفتار در میان چهار سوارکار و مخرب‌ترین رفتار منفی در روابط است. دکتر جان گاتمن در طی چهار دهه پژوهش خود دریافته است که این رفتار، اصلی‌ترین پیش‌بینی‌کننده طلاق است. مالکوم گلدول در کتاب پرفروش خود با عنوان «پلک زدن» می‌نویسد:
«اگر گاتمن مشاهده کند که یکی از زوجین یا هر دو در یک ازدواج نسبت به دیگری رفتار تحقیرآمیزی نشان می‌دهند، آن را مهم‌ترین نشانه از بحرانی بودن آن ازدواج در نظر می‌گیرد.»
هنگامی که با زبان تحقیر با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنید، نتایج می‌تواند بسیار بی‌رحمانه باشد. رفتار بی‌ادبانه با دیگران و تمسخر آن‌ها با طعنه و نگاه از بالا به پایین، از اشکال تحقیر هستند. شوخی‌های خصمانه، برچسب زدن و توهین، ادای کسی را درآوردن، و زبان بدن مانند چرخاندن چشم و پوزخند زدن نیز در همین دسته قرار می‌گیرند. تحقیر در هر شکلی که باشد برای یک رابطه مسموم است، زیرا حس انزجار و برتری (به‌ویژه برتری اخلاقی، ارزشی یا شخصیتی) را منتقل می‌کند.
به بیان ساده، تحقیر می‌گوید: «من از تو بهترم. و تو از من کمتری.»
تحقیر چیست؟
تحقیر از افکار منفیِ انباشته‌شده و طولانی‌مدت درباره شریک عاطفی تغذیه می‌کند و به شکل حمله‌ای به احساس هویت و خویشتنِ فرد بروز می‌یابد. به ناچار، تحقیر به جای آشتی، به درگیری‌های بیشتر (به‌ویژه اشکال خطرناک‌تر و مخرب‌ترِ درگیری) منجر می‌شود. زمانی که شریک زندگی‌تان این پیام را دریافت می‌کند که شما از او منزجر هستید، از موضع بالا به پایین برخورد می‌کنید و خود را برتر از او می‌دانید، حل یک مشکل عملاً غیرممکن می‌شود.
به این زوج نگاه کنید. یکی از آن‌ها نیاز دارد همیشه سروقت یا حتی زودتر به قرار برسد، اما شریک دیگر به نظر می‌رسد در همگام شدن و آماده بودن در زمانِ مقرر مشکل دارد. در اینجا نمونه‌ای از رفتار تحقیرآمیز که شریک وقت‌شناس ممکن است ابراز کند آورده شده است:
«ببین، من وقتی پنج سالم بود ساعت خواندن را یاد گرفتم. تو کِی قرار است یاد بگیری؟»
یا این زوج که بر سر مسائل جنسی دعوای مکرر دارند:
«ما ماه‌هاست که رابطه جنسی نداشته‌ایم. چی شده، خیلی سرگرمی که با آن همکارت لاس بزنی؟ چرا اصلاً با او ازدواج نمی‌کنی؟»
پژوهش‌ها نشان داده است زوج‌هایی که یکدیگر را تحقیر می‌کنند، نسبت به زوج‌هایی که این رفتار را ندارند، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های عفونی (مانند سرماخوردگی، آنفلوانزا و غیره) قرار می‌گیرند. تحقیر مسموم‌ترین قاتل در میان تمام عوامل نابودکننده روابط است و ما هرچه بر این موضوع تأکید کنیم، کم است. تحقیر، سلامت روانی، عاطفی و جسمی را از بین می‌برد.
خوشبختانه، مانند تمام آن چهار سوارکار، یک پادزهر مؤثر برای تحقیر وجود دارد که در دو سطح ارائه می‌شود.
پادزهرهای تحقیر
کوتاه‌مدت: احساسات و نیازهای خود را توصیف کنید
اگر در رابطه خود تحقیر را تجربه می‌کنید، پادزهرهای اثبات‌شده‌ای برای مبارزه با آن و تبدیل تعارض به رشد مثبت وجود دارد. اولین راه این است که از قدم‌های کوچک شروع کنید و احساسات و نیازهای خود را در مورد هر مسئله‌ای بیان کنید. سعی کنید از جملاتی که با «تو» شروع می‌شوند پرهیز کنید، زیرا این جملات می‌توانند باعث شوند شریک زندگی‌تان احساس کند مورد سرزنش یا حمله قرار گرفته است.
«من از نظر جنسی احساس نادیده گرفته شدن می‌کنم و به ارتباط فیزیکی نیاز دارم. می‌توانیم درباره اینکه چگونه این موضوع را به شکلی که برای هر دوی ما مناسب باشد حل کنیم، صحبت کنیم؟»
یا در مورد وقت‌شناس بودن:
«به موقع رسیدن برای من بسیار مهم است. می‌توانی لطفاً در این زمینه به من کمک کنی؟»
اقدامات کوتاه‌مدتی از این دست بهترین نقطه برای شروع هستند، اما برای ایجاد ایمنیِ بلندمدت، باید به بستر وسیع‌ترِ رابطه خود فکر کنید.
بلندمدت: ایجاد فرهنگِ محبت و تحسین
بهترین پادزهر برای تحقیر، ایجاد فرهنگِ محبت و تحسین یکدیگر است که به طور استعاری، سیستم ایمنیِ رابطه شما را تقویت می‌کند. این دومین سطح از مدل «خانه روابطِ مستحکم» است.
محبت و تحسین یک‌شبه ساخته نمی‌شوند، اما اگر آگاهانه تلاش کنید تا هر روز کارهای کوچک و مثبتی برای شریک زندگی خود انجام دهید، می‌توانید این سیستم را ایجاد کنید. هنگامی که این سیستم را بنا کردید، به عنوان یک سدِ دفاعی پایدار در برابر تحقیر عمل خواهد کرد.
بهترین آزمون برای سنجشِ میزانِ قدرتِ سیستم محبت و تحسین شما این است که بر نحوه نگاه خود به تاریخچه رابطه‌تان تمرکز کنید. در پژوهش‌ها، زوج‌هایی که از طریق مصاحبه‌های «تاریخچه شفاهی» دیدگاه مثبتی به گذشته خود دارند، احتمال بسیار بیشتری دارد که در روابط خود شاد باشند. اما اگر رابطه شما در بحران عمیقی افتاده باشد، بعید است که یکدیگر را زیاد تحسین کنید و احتمالاً در به یاد آوردن خاطرات خوب با مشکل مواجه خواهید شد.
با این حال، صحبت کردن در مورد رویدادهای شاد گذشته به بسیاری از زوج‌ها کمک می‌کند تا دوباره با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. روزهای خوب را به یاد بیاورید و همچنین روزهای سختی را به خاطر بسپارید که در آن‌ها با هم تلاش کردید و موفق شدید؛ این زمانی است که زوج‌ها «مبارزات خود را باشکوه جلوه می‌دهند» و این کار به ایجاد همبستگی در رابطه شما کمک می‌کند. بر ارائه روزانه ژست‌ها و ابرازهای قدردانی، مهربانی، حمایت و عشق تمرکز کنید. این رفتارها می‌توانند به سادگیِ یک بوسه شش ثانیه‌ای، یک گفتگوی کاهش‌دهنده استرس، یا صرف پنج دقیقه زمان برای تشکر از یکدیگر به خاطر حمایت‌هایتان باشند.
اگرچه زوج‌های شاد نیز گاهی از نقص‌های شخصیتی شریک خود احساس کلافگی و ناامیدی می‌کنند، اما همچنان بر این باورند که شریکشان شایسته احترام و ارزش است. با وجود اینکه به اشتراک گذاشتنِ محبت و تحسین در یک رابطه بسیار مهم است، این احساسات مثبت اغلب در طول زمان به دلیل تعارض، رنجش، یا صرفاً حواس‌پرتیِ ناشی از مشغله‌های متعدد زندگی کاهش می‌یابند.
با این وجود، ابراز محبت و تحسین در رابطه شما اصلاً پیچیده نیست و حتی اگر فکر می‌کنید این احساسات مثبت در زیرِ لایه‌های تعارضات اخیر مدفون شده‌اند، باز هم قابل انجام است. افکار مثبت باعث ایجاد احساسات مثبت می‌شوند و هدف این است که هر دو را به اقدامات مثبتی تبدیل کنید که به بهبود رابطه و بازگرداندنِ رفاقت و همراهی به آن کمک کند. هرچه مثبت‌گرایی بیشتری در رابطه خود داشته باشید، «غلبه احساسات مثبت» بیشتری ایجاد خواهید کرد؛ چیزی که زوج‌های موفق برای حفظ ارتباطِ خود به آن تکیه می‌کنند.
اگر محبت و تحسین را نسبت به یکدیگر احیا کنید، احتمال بیشتری وجود دارد که به عنوان یک تیم برای حل تعارضات قدم بردارید. محبت و تحسین، حسِ «ما بودن» (we-ness) و همبستگی شما را به عنوان یک زوج گسترش می‌دهد و شما را به همان اندازه‌ای که در اولین ملاقاتتان احساس می‌کردید، متصل و نزدیک به هم نگه می‌دارد.
✍️ الی لیسیتسا
🌐 https://www.gottman.com
.jpg)
