تاریخ انتشار : ۱۱:۳۶ ۱۴۰۵/۰۲/۱۰

  دسته : آموزش

افراد دشوار همه‌جا هستند. در واقع، گاهی اوقات خود ما نیز ناآگاهانه برای دیگران افراد دشواری محسوب می‌شویم.

با این حال، برخی افراد به‌طور ویژه‌ای چالش‌برانگیز هستند؛ آن‌ها اغلب نسبت به تأثیری که می‌گذارند یا لحنی که منتقل می‌کنند بی‌توجه به نظر می‌رسند، یا از روش‌های خاصی برای اعمال قدرت و نیاز به کنترل استفاده می‌کنند. هنگام مواجهه با فردی که دارای ویژگی‌های شخصیتی چالش‌برانگیز است، نکته کلیدی این است که به یاد داشته باشید کنترل کردن آن‌ها غیرممکن است. در عوض، باید بیاموزید که واکنش‌های خود را کنترل کنید.

در ادامه به برخی از ناامیدکننده‌ترین و پیچیده‌ترین رفتارها و ویژگی‌های شخصیتی، و نحوه واکنش به آن‌ها پرداخته شده است:

۱. فرد توهین‌کننده و تحقیرکننده
افراد دارای این ویژگی شخصیتی سمی، از کلمات و عباراتی استفاده می‌کنند که باعث رنجش می‌شود؛ مانند:

تحقیر هوش شما («باورم نمی‌شه که اصلاً به این موضوع فکر کردی.»)
بیان نظرات از بالا به پایین و تحقیرآمیز («چقدر لطف کردی که تشریف آوردی.»)
توهین کردن در قالب شوخی («فقط داشتم شوخی می‌کردم!»)
نحوه مدیریت:

گزینه ۱: از آن‌ها بخواهید حرفشان را تکرار کنند. ممکن است غیرمنطقی به نظر برسد، اما اثربخش است. پس از توهین، بگویید: «می‌تونی دوباره اون رو تکرار کنی؟». افراد توهین می‌کنند تا واکنش شما را ببینند و ترشح دوپامین را تجربه کنند. وقتی می‌خواهید حرفشان را تکرار کنند، لذت این کار را از آن‌ها می‌گیرید و فرد معمولاً حرف خود را اصلاح کرده یا پس می‌گیرد.
گزینه ۲: برای ۵ تا ۷ ثانیه سکوت کنید. هیچ‌چیز نگویید. در سکوت شما، فرد مقابل بازتاب کلماتش را می‌شنود و احساس آسیب‌پذیری می‌کند. اغلب، این سکوت باعث عذرخواهی پیشگیرانه یا تغییر لحن آن‌ها می‌شود.
گزینه ۳: نیت آن‌ها را زیر سؤال ببرید. بپرسید: «آیا قصدت این بود که من رو خجالت‌زده کنی؟» یا «آیا منظورت این بود که توهین‌آمیز به نظر برسی؟». این سؤالات فرد را مجبور می‌کند هدف صحبت خود را روشن کند و کنترل مکالمه را به شما بازمی‌گرداند.

۲. فرد قطع‌کننده صحبت و مداخله‌گر
این افراد پیش از پایان صحبت شما می‌پرند، در وسط ارائه ایده صحبت شما را قطع می‌کنند، یا بدون وقفه حرف می‌زنند تا کسی نتواند مشارکت کند.

نحوه مدیریت:

بار اولی که صحبت شما را قطع کردند، آن را نادیده بگیرید و اجازه دهید حرف بزنند. (برخی از افراد با تنوع عصبی برای بیان افکارشان به این فضا نیاز دارند). اگر مجدداً صحبتتان را قطع کردند، نامشان را صدا بزنید تا توجهشان جلب شود، سپس بگویید:

«[نام فرد]، وقتی وسط حرفم می‌پری نمی‌تونم صدات رو بشنوم.»
با استفاده از نام آن‌ها، نشان می‌دهید که اگر می‌خواهند به حرفشان گوش دهید، باید صبر کنند.

۳. فرد همیشه حق‌به‌جانب
این افراد معتقدند هرچه می‌گویند کاملاً درست است و هر دلیلی برای رد کردن افکار شما و بالا بردن نظرات خود پیدا می‌کنند.

نحوه مدیریت:

اگر در مکالمه با آن‌ها به بن‌بست رسیدید، این سؤالات را بپرسید:

«چه اطلاعاتی نیاز داری تا نظرت تغییر کنه؟»
«چه چیزی باید بشنوی تا دیدگاه متفاوتی داشته باشی؟»
این سؤالات نشان می‌دهد که آیا آن‌ها از روی لجاجت و جهل بر باور خود پافشاری می‌کنند یا خیر، و سطح هوش هیجانی آن‌ها را آشکار می‌سازد. اگر پاسخشان «هیچ‌چیز» بود، می‌فهمید که ادامه بحث بی‌فایده است.

۴. فرد پرخاشگر منفعل 
این افراد به‌جای بیان مستقیم و شفاف خواسته‌هایشان، کنایه می‌زنند و شما را مجبور می‌کنند منظورشان را حدس بزنید. مانند: «چه خوب که این‌همه وقت آزاد داری.»

نحوه مدیریت:

با پرخاشگری متقابل پاسخ ندهید. در عوض از این عبارات استفاده کنید:

«به نظر می‌رسه موضوع فراتر از این حرفاست.»
«آیا باید برداشت خاصی از این حرف داشته باشم؟»
این پاسخ‌ها نشان می‌دهد که متوجه رفتار منفعلانه آن‌ها شده‌اید و به آن‌ها فرصت می‌دهید تا ناامیدی خود را به‌طور مستقیم بیان کنند.

۵. فرد تخریب‌گر روان 
تخریب روانی تلاشی است برای اینکه شما را وادار کند واقعیت، تجربه یا درک خود را زیر سؤال ببرید (مثلاً: «تو اصلاً درست یادت نمیاد» یا «همچین اتفاقی هرگز نیفتاد»).

نحوه مدیریت:

سعی نکنید آن‌ها را متقاعد کنید که حافظه‌تان درست کار می‌کند؛ در عوض، روی واقعیت خود لنگر بیندازید و آرام بگویید:

«من قضایا رو جور دیگه‌ای به یاد میارم.»
«تجربه من این‌طور نبود.»
این جملات را تا زمانی که متوجه شوند شما از حقیقت خود کوتاه نمی‌آیید، تکرار کنید.

۶. فرد خودشیفته 
تعامل با این افراد مانند یک بازی ناعادلانه است. مهم نیست چقدر همدلانه توضیح دهید، آن‌ها همه‌چیز را با جملاتی مثل «تو هیچ‌وقت…» و «تو همیشه…» به خودتان برمی‌گردانند.

نحوه مدیریت:

گزینه ۱: درگیر نشوید. از عبارات کوتاه و خنثی استفاده کنید: «متوجه شدم»، «خوبه که می‌دونم»، «می‌فهمم».
گزینه ۲: انتظارات خود را مدیریت کنید. به دنبال اعتبارسنجی، احترام یا همدلی از سوی کسی که قادر به ارائه آن نیست، نباشید. انرژی خود را جای دیگری صرف کنید و بدانید کلمات آن‌ها فرافکنی‌های خودشان است، نه واقعیت شما.

۷. فرد برتری‌جو 
هرچه بگویید، این فرد آن را بهتر، سریع‌تر یا بیشتر انجام داده است. این رفتار ناشی از ناامنی درونی آن‌ها برای احساس ارزشمندی است.

نحوه مدیریت:

ابتدا، سعی نکنید با آن‌ها رقابت کنید. دوم، توجهشان را با یک سؤال باز به معنای واقعی داستان جلب کنید: «بهترین بخشش برات چی بود؟». سوم، صحبت خود را ادامه دهید: «برای من این‌طور بود که…».

این افراد به شما نشان می‌دهند که با چه کسانی می‌توانید مسائل معنادار را به اشتراک بگذارید و با چه کسانی نمی‌توانید.

نتیجه‌گیری:

شما همیشه و همه‌جا با افراد دشوار روبرو خواهید شد. به یاد داشته باشید که نمی‌توانید آن‌ها را کنترل کنید یا تغییر دهید. اما وقتی واکنش خود را کنترل می‌کنید، مسیر مکالمه را برای همیشه تغییر خواهید داد.

🌐 Toastmasters.org
✍️ جفرسون فیشر یک وکیل دادگستری، مربی ارتباطات و نویسنده کتاب پرفروش نیویورک‌تایمز با عنوان «مکالمه بعدی: کمتر بحث کن، بیشتر حرف بزن» است. او همچنین میزبان پادکست جفرسون فیشر و یک سخنران برجسته است.