خانه/مطالب آموزشی/هنر کلام و تعامل

چگونه دیگران را بخندانیم

چگونه دیگران را بخندانیم

این یک راهنمای جمع‌وجور برای خنداندن آدم‌ها در زندگی روزمره است. این راهنما قرار است به شما یاد بدهد که چطور طنزی واقعی و مؤثر را به جلسات کاری، ارائه‌ها و قرارهایتان با آدم‌های جذاب اضافه کنید. آن را بخوانید و سپس تمرین کنید.

۱

نکات کلیدی دربارهٔ چگونه دیگران را بخندانیم

۱ دقیقه

آناتومی یک شوخی را بشناسید قبل از اینکه بتوانید دیگران را بخندانید، باید بدانید شوخی‌ها چطور کار می‌کنند. هر شوخی سه بخش دارد. بخش اول «زمینه‌سازی» (Context) است. این کار ممکن است برای یک شوخی خاص، کاملاً شفاف و مستقیم انجام شود، اما اغلب در لابه‌لای گفتگوها یا شوخی‌های قبلی تنیده می‌شود تا زمان و هزینه‌اش بین چند شوخی سرشکن شود. مثلاً، در یک اجرای کمدی درباره مهاجرتم از انگلیس به آمریکا، با لهجه بریتانیایی‌ام گفتم: «توی صف صندوق ایستاده بودم و منتظر بودم تا بوقلمون روز شکرگزاری‌ام را بخرم...»

بخش دوم «مقدمه‌چینی» (Setup) برای ضربه شوخی است. در این مرحله، شنونده را به یک سمت هدایت می‌کنید و ذهن او را برای خندیدن آماده می‌سازید. مثلاً: «...که صندوق‌دار به من گفت: "شرط می‌بندم از این عید متنفری، چون این همون روزیه که ما..."» حالا شوخی مسلح و آماده شلیک است. زمینه‌سازی انجام شده و شوخی برای ضربه نهایی کوک شده است.

۲

بخش سوم و آخر، خود «ضربه شوخی» یا همان پانچ‌لاین (Punchline)

۱ دقیقه

بخش سوم و آخر، خود «ضربه شوخی» یا همان پانچ‌لاین (Punchline) است. این همان جمله‌ای است که سیگنال می‌دهد: وقت خندیدن است. در مثالی که زدم، پانچ‌لاین این است: «... از شر شماها خلاص شدیم.»

زمان‌بندی پانچ‌لاین حرف رایجی هست که می‌گوید کمدی یعنی زمان‌بندی. اما این کاملاً درست نیست. در کمدی، زمان‌بندی عمدتاً برای همان ضربه شوخی (پانچ‌لاین) اهمیت دارد. وقتی می‌دانید ضربه شوخی‌تان چیست، کش دادنِ زمان بین مقدمه‌چینی و ضربه، تنشی ایجاد می‌کند که در نهایت با یک خنده آزاد می‌شود.

ترفند زمان‌بندی در کمدی خیلی ساده است: آن‌قدر صبر کنید که کافی باشد، اما نه آن‌قدر طولانی که شوخی از دهن بیفتد، و بعد پانچ‌لاین را رها کنید. این نه یک چیز مرموز است و نه جادو. وقتی پانچ‌لاین‌های زیادی برای بازی کردن داشته باشید، ماهر شدن در این کار کاملاً آسان می‌شود.

۳

کلمات را هدر ندهید اگر قصدتان خنداندن کسی است، پس تک‌تک

۱ دقیقه

کلمات را هدر ندهید اگر قصدتان خنداندن کسی است، پس تک‌تک کلماتی که استفاده می‌کنید باید در خدمت همین هدف باشند. اضافه کردن کلمات غیرضروری فقط فهم شوخی را سخت‌تر می‌کند و زمانِ نخندیدنِ طرف مقابل را کش می‌دهد. یک مثال عالی از همان اجرای کمدی که بالاتر گفتم، این زمینه‌سازی است: «فرمی هست که ما مسافران قبل از ورود به کشور باید پر کنیم...» این جمله به کوتاه‌ترین و فشرده‌ترین حالت ممکن بیان شده است. حالا به این مقدمه‌چینی دقت کنید: «...توی اون فرم، سوالی هست که می‌پرسه: "آیا تا به حال مرتکب..."»

غافلگیرکننده باشید بخش بزرگی از کمدی، هدایت مخاطب به سمت انتظار برای یک چیز و سپس رو کردن چیزی کاملاً متفاوت است. این غافلگیری و سردرگمیِ غیرمنتظره می‌تواند به خنده ختم شود. پانچ‌لاینی که در پاراگراف قبل منتظرش بودید این است: «...نسل‌کشی شده‌اید؟»

۴

این یک شوخیِ به‌شدت قدرتمند و خنده‌دار است و اگر خوب اجرا

۱ دقیقه

این یک شوخیِ به‌شدت قدرتمند و خنده‌دار است و اگر خوب اجرا شود، قهقهه بلندی می‌گیرد. فکر می‌کنم دلیل اصلی خنده‌دار بودنش این است که هیچ‌کس انتظار کلمه «نسل‌کشی» را ندارد. وسوسه‌انگیز است که بخواهیم بعد از خندیدن، دلیل آن را منطقی توجیه کنیم. مثلاً من تصور می‌کنم که انجام مخفیانه نسل‌کشی تقریباً غیرممکن است. ضمناً فرض را بر این می‌گذارم کسی که حاضر است دست به نسل‌کشی بزند، برای دروغ گفتن در یک فرم گمرکی اصلاً عذاب وجدان نخواهد گرفت! مطمئنم که دلایل حقوقی و قانونی پیچیده‌ای پشت این سوال هست، اما این باعث نمی‌شود که به یک طلای ناب کمدی تبدیل نشود. راستی، معمولاً ایده خوبی نیست که یک شوخی را این‌طور تا حد مرگ تحلیل کنید (کاری که من الان کردم!).

۵

کمدی نه تنها از غافلگیری، بلکه از پوچی و مزخرف بودنِ ظاهری

۱ دقیقه

کمدی نه تنها از غافلگیری، بلکه از پوچی و مزخرف بودنِ ظاهری هم نشأت می‌گیرد. هوش یعنی تواناییِ درکِ این که چه زمانی واقعیت با انتظارات ما همخوانی ندارد، و استفاده از این تضاد برای پیش‌بینی بهتر واقعیت. با ساخت مدل‌های شناختیِ دقیق‌تر از جهان، می‌توانیم محیطمان را پیش‌بینی و کنترل کنیم. کمدی نشانه درک عمومی و تسلط بر کل این فرآیند است و از آنجا که هوش قدرتمندترین ابزار در کیهان است، مهارت‌های کمدی اغلب از بازوهای برجسته و عضلانی هم جذاب‌ترند.

از فهرست‌های سه تایی استفاده کنید. داشتم با یکی از دوستان به‌شدت بامزه‌ام درباره رفتنش به مهمانی‌های عیددیدنی حرف می‌زدم که گفت دارد خودش را برای ورود به «سرزمین آجیل، شیرینی، و سوالِ 'کی عروسی می‌کنی؟'» آماده می‌کند!
۶

فهرست‌های سه‌تایی اغلب ابزارهای فوق‌العاده‌ای برای انتقال

۱ دقیقه

فهرست‌های سه‌تایی اغلب ابزارهای فوق‌العاده‌ای برای انتقال بار کمدی هستند، چرا که ساختارهایی مستقل با زمینه‌سازی پنهان در خود دارند: من کلمه «آجیل» را می‌شنوم و با خودم فکر می‌کنم داریم درباره خوراکی‌های خوشمزه عید حرف می‌زنیم؛ «شیرینی» را می‌شنوم و خیالم راحت می‌شود که بحث کاملاً سرِ پذیرایی است؛ سپس کلمه «و...» مرا برای ضربه شوخی آماده می‌کند. این یک لیست است. با خودم می‌گویم: «مورد بعدی که اسم می‌برد چه خواهد بود؟ حتماً میوه!» اما در نهایت، «سوالِ 'کی عروسی می‌کنی؟'» به عنوان یک پانچ‌لاین کاملاً غافلگیرکننده از آب درمی‌آید که انتظارم را می‌شکند، اما واقعیتی خنده‌دار از مهمانی‌هاست.

در اینجا باز هم همان کار را کردم. یک چیز فوق‌العاده را تا حد مرگ تحلیل کردم. اما امیدوارم این شوخی‌ها را در قربانگاهِ درک و فهم ذبح کرده باشیم. وقتی شروع به دیدن ترفندهای پنهان در کمدی‌های موجود کنید، می‌توانید طلای کمدیِ خودتان را استخراج و تصفیه کنید.

۷

بفرما، باز هم این کار را کردم

۱ دقیقه

بفرما، باز هم این کار را کردم! یک چیز فوق‌العاده را تا حد مرگ تحلیل کردم. اما امیدوارم این شوخی‌ها را در قربانگاهِ درک و فهم ذبح کرده باشیم. وقتی شروع به دیدن ترفندهای پنهان در کمدی‌های موجود کنید، می‌توانید طلای کمدیِ خودتان را استخراج و تصفیه کنید.

ارجاع به عقب (کال‌بک) وقتی در یک کلوب کمدی با مخاطب ارتباط برقرار می‌کنید، یا در یک اتاق جلسه با چند سرمایه‌گذار خطرپذیر گرم می‌گیرید، شروع به خلق یک تاریخچه و آرشیو از لحظات مشترک می‌کنید که می‌توانید بعداً به آن‌ها رجوع کنید. بازگشت (کال‌بک) به یک پانچ‌لاین قبلی و احیای هدفمندِ یک تجربه مثبت در افرادی که با آن‌ها صحبت می‌کنید، یک حرکت بسیار قدرتمند است.

۸

بعد از گفتن پانچ‌لاینِ شوخی روز شکرگزاری ( این همون روزیه

۱ دقیقه

بعد از گفتن پانچ‌لاینِ شوخی روز شکرگزاری («این همون روزیه که ما... از شر شماها خلاص شدیم»)، من این شوخی را عمیق‌تر کردم و به مخاطبان گفتم که جواب صندوق‌دار را این‌طور دادم: «شما روز استقلال رو با شکرگزاری اشتباه گرفتید، مگر اینکه فکر کنید من... (مقدمه‌چینی) ...یک سرخ‌پوستم.» (ضربه شوخی). این پانچ‌لاین ثانویه معمولاً ترکیبی از خنده و آه به همراه دارد، اما فضا را برای یک پانچ‌لاین دیگر آماده می‌کند.

با ارجاع به زمینه‌سازی‌هایی که قبلاً انجام دادم، ترکیب آن با یک شوخیِ پیشین و اتصالش به جدیدترین شوخی، به این خروجی می‌رسم: ابتدا با این جمله زمینه‌سازی می‌کنم: «می‌تونم جدم رو تصور کنم که با کشتی می‌فلاور وارد آمریکا می‌شه.» بعد وانمود می‌کنم دارم یک فرم را با صدای بلند می‌خوانم: «آیا تا به حال مرتکب نسل‌کشی شده‌اید؟» این مقدمه‌چینیِ پانچ‌لاین است و بعد وانمود می‌کنم که می‌نویسم: «هنوز نه.»

۹

با ارجاع به شوخی‌ها و پانچ‌لاین‌های قبلی، می‌توانیم

۱ دقیقه

با ارجاع به شوخی‌ها و پانچ‌لاین‌های قبلی، می‌توانیم هزینه‌های مقدمه‌چینی را سرشکن کنیم و به نرخ‌های بالاتری از خنده دست یابیم. همچنین می‌توانیم تجربه خندیدن را عمیق‌تر کنیم و به آن قهقهه‌های دردناک از ته دل برسیم؛ جایی که فردِ خندان می‌ترسد از شدت خنده بمیرد!

این اتفاق در اجرای کمدیِ «راس نوبل» برای من افتاد. او روی یک عبارت خاص («از تو صورت ترتیبم داده شد» / Bummed in the face) کار کرد و آن را در ذهن مخاطب جا انداخت. بعد از آن، هر بار که می‌گفت «از تو صورت ترتیبم داده شد»، من با شدت بیشتری می‌خندیدم. آن‌قدر شدید می‌خندیدم که نمی‌توانستم نفس بکشم و نگران بودم که خودم را خیس کنم. 

۱۰

چگونه در زندگی واقعی بامزه باشیم با وجود اینکه مثال‌های قبلی

۱ دقیقه

چگونه در زندگی واقعی بامزه باشیم با وجود اینکه مثال‌های قبلی از اجراهای استندآپ کمدیِ خودم بودند، تمام محتوای آن‌ها از زندگی واقعی گرفته شده بود. من آن فرم مهاجرت را ننوشته بودم، فقط چیزی که رویش نوشته شده بود را به مردم گفتم. من روز شکرگزاری را با روز استقلال اشتباه نگرفته بودم، فقط چیزی که صندوق‌دار گفته بود را بازگو کردم.

زندگی پُر از رگه‌های طلای کمدی است. وقتی برای اجراهای کمدی آماده می‌شویم، یاد می‌گیریم چطور این رگه‌ها را هم در خودمان و هم در دنیای پیرامونمان پیدا و دنبال کنیم. یاد می‌گیریم این طلا را استخراج کنیم و از آن شوخی‌های زیبایی بسازیم. یاد می‌گیریم چیزهای غافلگیرکننده و پوچ را ببینیم و درباره‌شان نظر بدهیم.

۱۱

استندآپ کمدین‌های آماتور تمایل دارند همه چیز را به یک شوخی

۱ دقیقه

استندآپ کمدین‌های آماتور تمایل دارند همه چیز را به یک شوخی تبدیل کنند. مثل یک تراپیست یا مربی تازه‌کار که در موقعیت‌های اجتماعی فقط زمانی راحت است که سعی کند به دیگران «کمک» کند، یک کمدین با مهارت‌های اجتماعیِ ضعیف هم ممکن است سعی کند با خنداندن اطرافیانش احساس راحتی بیشتری کند.

با این حال، در زندگی واقعی شما بیشتر اوقات در حال زمینه‌سازی یا مقدمه‌چینی برای یک ضربه شوخی نیستید. گاهی اوقات اگر فرز باشید، می‌توانید یک پانچ‌لاین بپرانید. بامزه بودن در زندگی واقعی نیازمند این است که به اتفاقات اطرافتان با دقت توجه کنید و صبور باشید. هیچ‌وقت «سعی» نکنید بامزه باشید. زور زدن برای بامزه بودن، مطمئناً شما را به شدت لوس و بی‌مزه می‌کند. به ساختار طبیعی کمدی در جهان دقت کنید و با برجسته کردن یا اضافه کردن یک پانچ‌لاین در اینجا و آنجا، به آن شاخ و برگ بدهید.

۱۲

نتیجه‌گیری استندآپ کمدیِ حرفه‌ای، هنر و علمِ خنداندنِ افراد

۱ دقیقه

نتیجه‌گیری استندآپ کمدیِ حرفه‌ای، هنر و علمِ خنداندنِ افراد را صیقل داده است. من برخی از رویکردها و ترفندهای مورد استفاده در استندآپ کمدی حرفه‌ای را توضیح دادم و گفتم چطور آن‌ها را به کار بگیرید تا در زندگی روزمره بامزه‌تر باشید. اگر می‌خواهید در این موضوع عمیق‌تر شوید، مقاله جامع من در پایین را بررسی کنید.

۱۳

مطالب مرتبط برای ادامهٔ یادگیری

۱ دقیقه
  • الهه محسنی

    ممنونم از کمک بابت ارائه لطیفه :)

دیدگاه

مطالب مرتبط